Thứ Bảy, 25 tháng 1, 2020

Liverpool nâng mạch bất bại lên 40 trận

Bàn thắng: Henderson 8’, Firmino 84’ - Jimenez 51’.

Firmino (áo đỏ) xoay sở giữa vòng vây hàng thủ Wolves. Ảnh: Reuters.

Lần thứ tư trong vòng hơn một tháng, Roberto Firmino sắm vai người hùng, mang chiến thắng về cho Liverpool. Ba lần trước, tiền đạo người Brazil nổ súng trước Monterrey rồi Flamengo (cùng ở Club World Cup), và lần gần nhất là trước Tottenham cách đây hai tuần. Chân sút 28 tuổi mới ghi 10 bàn cho Liverpool từ đầu mùa, tính trên mọi đấu trường, nhưng một nửa số đó mang trực tiếp chiến thắng về cho "Lữ đoàn đỏ".

Tối 23/1, Firmino tiếp tục sắm vai thần tài. Trong ngày Sadio Mane rời sân sớm vì chấn thương, còn Mohamed Salah phung phí cơ hội (chỉ ghi hai bàn trong tám trận gần nhất), cựu tiền đạo Hoffenheim nối dài mạch thắng cho Liverpool, đồng thời tái lập khoảng cách 16 điểm với đội nhì bảng Man City. Thầy trò Jurgen Klopp còn nguyên cơ hội vô địch sớm sáu vòng và đi vào lịch sử Ngoại hạng Anh.

Henderson (số 14) đánh đầu mở tỷ số cho Liverpool ngay phút thứ tám. Ảnh: LFC.

Liverpool thắng Wolves theo một kịch bản họ thường làm mùa này. Chủ sân Anfield không có thế trận nhỉnh hơn, thậm chí nhiều lúc bị đối phương dồn ép, nhưng bản lĩnh cộng một chút may mắn giúp đội bóng áo đỏ có trận thắng thứ 22 ở Ngoại hạng Anh từ đầu mùa.

Ngay phút thứ tám, đội trưởng Jordan Henderson đưa Liverpool vượt lên bằng cú đánh đầu chính xác, sau quả phạt góc của Trent Alexander-Arnold. Nhưng Wolves, đội vừa ngắt mạch không thắng ở mốc năm trận, không phải đối thủ dễ chơi. Ba phút sau bàn thua, Matt Doherty phá bẫy việt vị và có cơ hội đánh đầu gần với pha bóng trước đấy của Henderson, nhưng lại đưa bóng ra ngoài. Cuối hiệp một, Raul Jimenez có liền hai cơ hội nguy hiểm, nhưng đều không thắng được hậu vệ Liverpool chơi lăn xả.

Về phía Liverpool, chấn thương phút 33 của Mane khiến đội khách mất sự liền lạc khi phản công. Có tiền đạo người Senegal, Salah có thể thoải mái di chuyển rồi nhận bóng như ở phút 19, nhưng sau khi Mane rời sân, tiền đạo người Ai Cập hầu như phải "tự làm tự ăn". Anh Trung tâm dịch thuật hết đột phá rồi sút cận chân đầu hiệp hai, rồi xoay sở trước sự vây hãm của số đông hậu vệ Wolves lúc giữa hiệp, nhưng đều không tìm thấy bàn thắng.

Mane buồn bã sau khi bị đau và phải rời sân. Ảnh: Reuters.

Chấn thương của Mane giúp Takumi Minamino có màn ra mắt Ngoại hạng Anh. Dù vậy, đóng góp của tiền đạo người Nhật Bản không thật rõ ràng. Với hai lần chạm bóng trong cấm địa Wolves, một cú sút, hai nỗ lực qua người, và chỉ bảy lần chuyền bóng hướng lên trên, Minamino bị đẩy ra quá xa khu vực yêu thích của anh ở xung quanh cấm địa đối thủ.

Không thể tạo ra sức ép khi phản công, Liverpool bị gỡ hòa sáu phút sau giờ nghỉ. Adama Traore dốc bóng và tạt như đặt cho Jimenez đánh đầu cận thành. Pha làm bàn của tiền đạo người Mexico giúp Wolves tự tin chơi đôi công trong phần lớn thời gian hiệp hai, trước khi Firmino tái lập lợi dẫn cho đội khách.

Phút bù giờ thứ hai, Wolves tưởng như giữ lại được một điểm khi Jimenez chuyền bóng cho cầu thủ vào thay người Diogo Jota ở vị trí không bị kèm trong cấm địa. Tuy nhiên, cú sút cận chân của tiền đạo người Bồ Đào Nha vọt xà. Xung quanh, cầu thủ Wolves tiếc nuối ôm đầu khi bỏ mất thời cơ nhảy lên vị trí thứ năm Man Utd đang nắm giữ.

Đội hình thi đấu

Wolves: Patricio, Dendoncker, Coady, Saiss, Moutinho (Gibbs-White 87'), Neves, Castro, Doherty, Neto (Jota 77'), Jimenez, Traore.

Dự bị không sử dụng: Boly, Ashley-Seal, Kilman, Ruddy, Giles.

Liverpool: Alisson, Alexander-Arnold, Gomez, Van Dijk, Robertson, Henderson, Oxlade-Chamberlain (Fabinho 70'), Wijnaldum, Salah (Origi 85'), Mane (Minamino 33'), Firmino.

Dự bị không sử dụng: Matip, Adrian, Williams, Jones.

Thắng Nguyễn

U23 Châu Á 2020

Làm gì để ngừa viêm phổi Vũ Hán?

Bác sĩ Trương Hữu Khanh, Bệnh viện Nhi đồng 1 TP HCM, chuyên gia về bệnh truyền nhiễm, cho biết virus corona suy yếu khi nhiệt độ trên 20 độ C, nhất là trên 25 độ và điều kiện độ ẩm cao. Nếu độ ẩm cao, thông khí tốt sẽ hạn chế được lây lan.

Theo bác sĩ Khanh, khẩu trang phẫu thuật 3 lớp sẽ giúp ngăn được chất tiết có chứa virus. Theo kinh nghiệm chống đại dịch SARS tại Việt Nam và kinh nghiệm từ các cơ sở y tế ở Hàn Quốc, đóng cửa kín và để nhiệt độ phòng quá lạnh sẽ dễ khiến virus lây lan nhanh. Người dân nên mở cửa nhà, giữ nhà cửa thông thoáng, nhiệt độ phòng trên 25 độ để ngăn ngừa dịch bệnh tấn công.

Tiến sĩ Nguyễn Văn Vĩnh Châu, Giám đốc Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới TP HCM, khuyên người dân cần tuân thủ vệ sinh cá nhân, rửa tay thường xuyên bằng xà phòng, che miệng và mũi khi ho hoặc hắt hơi, mang khẩu Trung tâm dịch thuật trang và tự cách ly khi có biểu hiện hô hấp... Hạn chế tiếp xúc gần với các trang trại nuôi động vật hoặc động vật hoang dã.

Bác sĩ khuyến cáo những người trở về từ thành phố Vũ Hán, tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc hoặc có tiếp xúc gần với người mắc bệnh viêm phổi tại thành phố Vũ Hán trong vòng 14 ngày nếu có dấu hiệu sốt, ho, khó thở, cần đến ngay cơ sở y tế gần nhất để được tư vấn, khám, điều trị kịp thời.

Bệnh viện Chợ Rẫy cách ly hai bệnh nhân từ Vũ Hán, Trung Quốc dương tính với virus nCoV

Bệnh viện Chợ Rẫy khu cách ly hai bệnh nhân từ Vũ Hán dương tính với virus nCoV. Ảnh: D.T

Bộ Y tế Việt Nam sáng 24/1 đã công bố hai số điện thoại "nóng" thông tin bệnh viêm phổi cấp do virus nCoV 0989671115, 0963851919. Bộ khuyến cáo người dân liên hệ đến Cục Y tế dự phòng hoặc cơ quan y tế gần nhất, nếu nghi ngờ viêm phổi hoặc bị viêm phổi.

Theo Hướng dẫn tạm thời giám sát và chống bệnh viêm đường hô hấp cấp do chủng mới virus corona nCoV của Bộ Y tế, người có các triệu chứng viêm đường hô hấp hoặc nghi ngờ mắc bệnh như sốt, ho, khó thở không nên đi du lịch hoặc đến nơi tập trung đông người. Người chăm sóc bệnh nhân phải thực hiện các biện pháp phòng hộ cá nhân như đeo khẩu trang, kính mắt, gắng tay, mũ áo... rửa tay với xà phòng sau mỗi lần tiếp xúc với bệnh nhân.

Những người tiếp xúc gần người bệnh cần phải giám sát. Cụ thể là những người làm việc trong khoảng cách gần, hoặc cùng phòng làm việc với người bệnh; người ngồi cùng hàng hoặc trước sau hai hàng ghế (2 mét) trên cùng một chuyến xe, toa tàu, máy bay. Người sống trong cùng một gia đình với trường hợp xác định bệnh.

Đối với gia đình, cần phải vệ sinh thông khí, thông thoáng nhà ở, lau nền nhà, tay nắm cửa và bề mặt các đồ vật trong nhà bằng chất tẩy rửa như xà phòng hoặc dung dịch khử khuẩn. Đặc biệt, các chất tiết đờm hô hấp của bệnh nhân phải được xử lý triệt để bằng dung dịch khử khuẩn có chứa 1,25 Clo hoạt tính...

Bệnh viêm phổi cấp tính khởi phát ở Vũ Hán ngày 31/12/2019 với 41 người nhập viện, sau đó lan nhanh nhiều thành phố khác và xuất hiện ở Thái Lan, Nhật Bản, Hàn Quốc, Mỹ. Nguyên nhân gây bệnh là chủng virus thuộc họ Corona chưa từng được biết đến, được đặt tên là nCoV, gây bệnh truyền nhiễm về đường hô hấp. Đến ngày 23/1, hơn 640 người Trung Quốc bị viêm phổi cấp, 17 người chết, 3 thành phố trong đó có Vũ Hán bị phong tỏa nội bất xuất ngoại bất nhập.

Tối 23/1, Bệnh viện Chợ Rẫy xác nhận 2 bệnh nhân người Vũ Hán, Trung Quốc dương tính với virus nCoV đang điều trị, là trường hợp đầu tiên viêm phổi ghi nhận tại Việt Nam.

Lê Phương

Nhân viên y tế Vũ Hán nhiễm bệnh nhiều hơn báo cáo

Bệnh viêm phổi cấp được báo cáo lần đầu tiên vào ngày 31/12/2019, cách đây chưa đầy 4 tuần. Phần Trung tâm dịch thuật lớn thời gian, nhân viên y tế tại các bệnh viện ở Vũ Hán phải điều trị cho bệnh nhân mà không rõ nguyên nhân bệnh và virus nCoV chưa từng biết đến này lây truyền từ người sang người.

Yuen Kwok-yung, bác sĩ và chuyên gia bệnh truyền nhiễm tại Đại học Hong Kong cho biết, một bệnh nhân được coi là "nguồn siêu lây nhiễm" đã truyền bệnh cho 14 bác sĩ.

Hiện, có ít nhất một tòa ký túc xá tại bệnh viện được sử dụng để cách ly các nhân viên y tế. Số y bác sĩ dương tính với virus corona chủng nCoV khả năng cao đã vượt qua 15.

"Nhiều người không được thông báo về nguy cơ lây truyền từ người sang người. Chúng tôi thậm chí không có đủ đồ bảo hộ, bộ dụng cụ kiểm tra và các vật tư khác", một bác sĩ cho biết.

Lo lắng việc các đồng nghiệp bị nhiễm bệnh, họ không có sự lựa chọn nào khác ngoài tiếp tục làm việc.

Ủy ban Y tế tỉnh Hồ Bắc ngày 21/1 xác nhận có 5 nhân viên y tế từ thành phố Hoàng Cương gần đó đã mắc bệnh.

Nhân viên y tế Vũ Hán đưa bệnh nhân vào khu cách ly. Ảnh: Reuters.

Tới trưa 24/1, Trung Quốc đã phong tỏa 10 thành phố bao gồm Vũ Hán, Hoàng Cương, Ngạc Châu, Xích Bích, Tiên Đào, Tiềm Giang, Chi Giang, Lợi Xuyên, Ân Thi và Hàm Ninh, nơi cư trú của hơn 23 triệu người. Đây được coi là nỗ lực chưa từng có của Trung Quốc để ngăn chặn dịch viêm phổi lây lan rộng.

Virus nCoV đã gây bệnh cho hơn 840 người, 26 ca tử vong trong và ngoài thành phố Vũ Hán.

Tác nhân gây bệnh dường như ít liên quan đến độc tính của hội chứng hoặc chủng virus gây ra bệnh SARS vào năm 2002.

Tỷ lệ lây nhiễm tăng nhanh chỉ trong hai tuần. Các bác sĩ cho biết 14 bệnh viện của thành phố được chỉ định xử lý virus có nguy cơ bị quá tải, nhiều nhân viên y tế kiệt sức.

Bác sĩ Vương Quang Phát, Trưởng khoa Hô hấp tại Đệ Nhất Y viện, Đại học Bắc Kinh, được xác định mắc viêm phổi do nCoV. Ông chính là người trước đó đưa ra tuyên bố "căn bệnh có thể phòng ngừa và kiểm soát". Bác sĩ Vương cũng là người đã giám sát công tác phòng ngừa dịch SARS vào năm 2003.

Một bác sĩ tại Vũ Hán cho hay đưa các người nhiễm virus vào bệnh viện cùng với các bệnh nhân khác là nguyên nhân lớn dẫn tới lây chéo, ảnh hưởng tới cả các nhân viên y tế.

WHO hiện chưa ban bố tình trạng khẩn cấp. Sau cuộc họp vào ngày 23/1, cơ quan cho rằng, đây là tình trạng khẩn cấp ở Trung Quốc, nhưng chưa phải mối lo ngại toàn cầu.

Virus hầu hết ảnh hưởng đến người già và những người có tiền sử bệnh tật.

Chính phủ Hàn Quốc sáng 24/1 đã xác nhận trường hợp viêm phổi thứ hai. Cùng ngày, Nhật Bản ghi nhận thêm một người dương tính với virus. Tổng số ca bệnh bên ngoài lãnh thổ Trung Quốc hiện 12, xuất hiện tại Thái Lan (4 ca), Nhật Bản (2), Hàn Quốc (2), Việt Nam (2), Singapore và Mỹ đều một bệnh nhân.

Bộ Y tế Việt Nam đã công bố hai số điện thoại "nóng" thông tin bệnh viêm phổi cấp do virus nCoV 0989671115, 0963851919. Bộ khuyến cáo người dân liên hệ đến Cục Y tế dự phòng hoặc cơ quan y tế gần nhất, nếu nghi ngờ viêm phổi hoặc bị viêm phổi.

Thục Linh (Theo SCMP )

Bộ Y tế lo nhiễm chéo viêm phổi Vũ Hán trong bệnh viện

Ngày 24/1 Bộ Y tế họp khẩn về công tác chống bệnh viêm phổi Vũ Hán. Cục Khám chữa bệnh chỉ đạo các bệnh viện phải bố trí khu vực chờ, khu vực khám riêng cho người bệnh nhiễm hoặc nghi ngờ nhiễm nCoV, có biển báo và chỉ dẫn rõ ràng.

Khoa Khám bệnh, khoa Cấp cứu, cần tổ chức sàng lọc, phát hiện sớm và kiểm soát người bệnh nhiễm hoặc nghi ngờ nhiễm nCoV ngay tại nơi đón tiếp. Bảo đảm đủ các phương tiện phục vụ phòng ngừa, đặc biệt trang phục phòng hộ cá nhân, dung dịch vệ sinh tay và khẩu trang y tế.

"Người bệnh cấp cứu đến thẳng khoa cấp cứu, thực hiện nghiêm túc theo Trung tâm dịch thuật yêu cầu của cơ sở khám chữa bệnh", hướng dẫn của Bộ Y tế.

Bộ Y tế cũng yêu cầu các cơ sở điều trị cần tuân thủ phòng ngừa chuẩn như vệ sinh tay và vệ sinh hô hấp; sử dụng phương tiện phòng hộ cá nhân; phòng ngừa chấn thương do vật sắc nhọn; quản lý chất thải; vệ sinh bề mặt... Các đơn vị phòng ngừa dựa theo đường lây truyền (đường tiếp xúc, đường giọt bắn và đường không khí).

Đơn vị y tế tuyên truyền, hướng dẫn người bệnh và người nhà người bệnh mang khẩu trang, vệ sinh hô hấp. Khuyến khích tất cả người bệnh và người nhà mang khẩu trang khi đến khoa Khám bệnh qua loa đài, hướng dẫn trực tiếp bằng poster, tờ rơi...

Các buồng bệnh nhân phải tăng cường vệ sinh sàn bằng hóa chất khử khuẩn. Bảo đảm các phòng khám, phòng lưu người bệnh nhiễm nCoV được thông khí tốt.

Bệnh nhân đang điều trị tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, ngày 23/1. Ảnh: Nguyễn Chi .

Các khoa thu nhận, điều trị người nhiễm nCoV, cần có biển cảnh báo tại khu vực cách ly. Hạn chế tối đa người ra vào khu vực cách ly. Tuân thủ phòng ngừa chuẩn. Áp dụng cách ly phòng ngừa theo cả 3 đường lây, đặc biệt lưu ý phòng ngừa cách ly lây truyền theo đường tiếp xúc và giọt bắn. Áp dụng phòng ngừa cách ly lây truyền qua đường không khí khi có các thủ thuật có thể tạo ra hạt khí dung. Bảo đảm đủ các phương tiện phục vụ phòng ngừa, đặc biệt dung dịch vệ sinh tay và khẩu trang y tế.

Tại đây, bố trí kíp nhân viên y tế riêng để điều trị và chăm sóc người bệnh nhiễm hoặc nghi ngờ nhiễm nCoV. Kíp nhân viên y tế này không tham gia điều trị, chăm sóc người bệnh khác nhằm phòng ngừa lây nhiễm.

Bảo đảm thông khí buồng bệnh tối thiểu 3 lần một ngày. Áp dụng triệt để gói biện pháp phòng ngừa viêm phổi liên quan đến thở máy, nếu người bệnh có đặt nội khí quản và gói giải pháp phòng ngừa nhiễm khuẩn huyết bệnh viện.

Bộ Y tế cũng khuyến cáo hạn chế di chuyển người bệnh nhiễm hoặc nghi ngờ nhiễm nCoV ra khỏi khu vực cách ly. Nếu cần vận chuyển, bố trí đường vận chuyển riêng, ít người lưu thông. Người bệnh và người nhà mang khẩu trang y tế, đặc biệt khi vận chuyển người bệnh ra ngoài khu vực cách ly.

Ngoài ra, dụng cụ sau khi sử dụng được thu gom, vận chuyển kín và xử lý tập trung tại Trung tâm Khử khuẩn - Tiệt khuẩn. Đồ vải sau khi sử dụng được thu gom, vận chuyển kín và xử lý tập trung tại nhà giặt. Tất cả chất thải rắn phát sinh trong khu vực cách ly được quản lý, xử lý như chất thải y tế nguy hại. Tăng cường vệ sinh sàn, bề mặt buồng bệnh bằng hóa chất khử khuẩn theo quy định.

Để phòng ngừa cho nhân viên y tế, người nhà người bệnh và khách đến thăm, Bộ Y tế khuyến cáo hạn chế tối đa nhân viên y tế, người nhà người bệnh và khách thăm vào buồng cáchly. Người vào buồng cách ly phải tuyệt đối tuân thủ các hướng dẫn về dự phòng khi vào khu vực cách ly.

Bệnh dịch viêm phổi cấp do virus Corona mới (nCoV) đang diễn biến phức tạp. Sáng 24/1, giới chức Trung Quốc thông báo số ca tử vong do viêm phổi virus nCoV đã tăng lên 25 , tăng 8 người so một ngày trước. TRung Quốc phong tỏa thêm 7 thành phố , nâng số thành phố bị phong tỏa lên 10, nỗ lực ngăn chặn dịch viêm phổi.

Sau cuộc họp ngày 23/1, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) quyết định chưa tuyên bố bệnh viêm phổi do chủng virus nCoV ở Vũ Hán là Tình trạng Khẩn cấp Y tế Công cộng Quốc tế (PHEIC)

Các chuyên gia cho rằng, chủng virus corona nCoV ảnh hưởng nhiều nhất đến người cao tuổi và có tiền sử bệnh tật. Gần một nửa số bệnh nhân viêm phổi tử vong tại Vũ Hán có độ tuổi từ 80 trở lên, hầu hết có vấn đề sức khỏe từ trước.

Bệnh viện Chợ Rẫy đã xác nhận 2 ca bệnh dương tính với virus nCoV là ông Li Ding, sinh năm 1954 và con trai Li Zichao, sinh năm 1992. Hai cha con người Trung Quốc đã lây bệnh viêm phổi cấp cho nhau, do người cha từ Vũ Hán sang Việt Nam.

Lê Nga

Nhà hàng quanh Hồ Gươm kín chỗ VIP xem pháo hoa Giao thừa

Năm nay, nhiều nhà hàng, quán cà phê quanh Hồ Gươm tiếp tục bán chỗ ngồi xem pháo hôm đêm Giao thừa. Giá vé cũng tương đương năm ngoái, dao động từ 500.000 đến hơn 1,6 triệu đồng tuỳ vị trí và góc nhìn. Hầu hết đều bán vé đi Trung tâm dịch thuật kèm một đồ ăn hoặc đồ uống.

Pháo hoa tầm cao tại Hồ Gươm. Ảnh: Giang Huy

Tuy nhiên, một số cơ sở hiện hết chỗ ngồi ở ngoài trời, chỉ còn trong nhà với giá rẻ hơn. "Cả ba cơ sở của chúng tôi đều hết chỗ ngồi ngoài ban công với giá 1,65 triệu đồng. Hiện chỉ còn chỗ ngồi trong nhà ngắm pháo hoa qua cửa kính với giá gần 1,2 triệu đồng", nhân viên một nhà hàng trên phố Cầu Gỗ cho biết sáng nay (29 tháng Chạp).

Mức vé hơn 1,6 triệu đồng đã bao gồm một suất ăn và một ly rượu vang. Nhà hàng này cũng tính vé trẻ em cao dưới 1 m là 590.000 đồng.

Để đặt bàn, khách hàng có thể gọi điện và chuyển khoản thanh toán trước. Dù vậy, nhiều nhà hàng vẫn khuyên khách nên đến chọn bàn để xem góc nhìn thực tế và trực tiếp thanh toán để lấy vé luôn. Một vài nhà hàng bán vé hơn một triệu đồng cũng có chương trình văn nghệ chào năm mới để phục vụ khách trước khi xem pháo hoa.

Một số cơ sở khác ở khu vực quảng trường Đông Kinh Nghĩa Thục tầm nhìn hạn chế hơn cũng bán chỗ xem pháo nhưng giá rẻ hơn, chỉ khoảng 300.000 đến 600.000 đồng nhưng chỉ kèm một đồ uống như cà phê, bia...

Giao thừa Tết Canh Tý, Hà Nội sẽ bắn pháo tại 30 quận, huyện với 6 điểm bắn tầm cao và 24 điểm tầm thấp. Trong đó, 6 điểm pháo hoa tầm cao gồm: Khu vực hồ Gươm (Hoàn Kiếm); Vườn hoa Lạc Long Quân (quận Tây Hồ); Sân vận động Mỹ Đình (Nam Từ Liêm); Công viên Thống Nhất (Hai Bà Trưng); Hồ Văn Quán (Hà Đông); Thành cổ Sơn Tây (thị xã Sơn Tây).

Anh Tú

Trồng đu đủ bonsai bán Tết

Trồng đu đủ bonsai bán Tết - VnExpress Trung tâm dịch thuật

Video Chủ đề

Trồng đu đủ bonsai bán Tết

Tết Canh Tý 2020

TP HCMGần 200 chậu đu đủ bonsai được anh Trần Quốc Toàn mang từ Đăk Lăk về công viên 23/9 bày bán dịp Tết, mỗi chậu có giá 1,5 - 5 triệu đồng.

Minh Nhật

Nhịp sống Thứ sáu, 24/1/2020, 11:00 (GMT+7)

đu đủ bonsai

hoa tết

Tết Canh Tý 2020

Trồng đu đủ

Thứ Năm, 16 tháng 1, 2020

'Không nên thả cá chép ngày ông Công, ông Táo'

Ngày ông Công, ông Táo (23 tháng chạp Âm lịch), ông Trần Đình Sơn, Phó ban Văn hóa Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam, chia sẻ với VnExpress những điều nên làm và không nên làm.

- Ngày lễ ông Công, ông Táo của người Việt có nguồn gốc từ đâu, thưa ông?

- Từ thời thượng cổ, do khiếp sợ thiên tai nên con người đã tôn thờ các hiện tượng tự nhiên như đất, nước, gió, lửa, núi, sông, mặt trời... Dần dần, việc tôn thờ này trở thành tín ngưỡng dân gian thờ cúng các thần linh. Khi chế độ quân chủ quyền chế của các triều đại phong kiến hình thành, vua chúa vì muốn xác lập quyền lực là thiên tử, Công ty dịch thuật Đồng Nai con trời nên ban tước hiệu cho các thần linh, biến họ thành những người có nhân cách, phẩm bậc rõ ràng.

Từ đó như nhiều vị thần linh khác, ông Công (thổ công) là thần đất, được tôn xưng là phước đức chính thần. Các quốc gia thuộc nền văn minh lúa nước rất tôn trọng thần đất để cầu mong mùa màng bội thu, người và vật phát triển thịnh vượng, no ấm, an vui. Người dân tôn thờ ông Công như vị thần ban phước tài lộc cho mọi ngành nghề trong xã hội.

Nhà nghiên cứu Trần Đình Sơn. Ảnh: Nhân vật cung cấp

Còn ông Táo (Táo quân) được dân gian tôn xưng là Đông Trù tư mạng định phước táo quân tôn thần, là vị thần chuyên việc nấu nướng, ăn uống. Theo quan niệm dân gian, hơn nửa táo quân không chỉ quản lý việc ăn uống sinh hoạt trong gia đình mà còn có nhiệm vụ ghi chép việc thiện ác của gia chủ để cuối năm báo cáo Thiên đình. Thượng đế sẽ căn cứ vào báo cáo của Táo quân để ban phước hoặc giáng họa cho người dân nhằm khuyến thiện trừng ác.

Người dân cũng quan niệm Táo quân là thần bảo hộ cho thiếu nhi, việc thờ cúng rất được phụ nữ quan tâm, với niềm tin gia đình sẽ êm ấm, thịnh vượng, con cháu khỏe mạnh, an lành. Thậm chí, sự tích Táo quân còn được người dân Việt Nam dựng thành huyền tích "một bà, hai ông" gồm thần đất, thần nhà, thần bếp.

- Lễ cúng ông Công, ông Táo từ xưa đến nay đã thay đổi thế nào?

- Từ xa xưa đến nay, người Việt duy trì tục lệ cúng tiến ông Công, ông Táo vào ngày 23 tháng chạp Âm lịch hàng năm. Trước đây, có thể do đời sống nông nghiệp là chủ yếu, việc cúng lễ còn có ý nghĩa khép lại năm cũ, sửa soạn nhà cửa làm lễ tất niên, đón rước tổ tiên về ăn Tết Nguyên đán, mở đầu năm mới.

Việc tôn thờ ông Công, ông Táo ở nước ta đã có từ mấy nghìn năm, được truyền nối từ đời này sang đời khác, với mục đích sâu xa là nhắc nhở mọi người biết sống theo đúng luân thường, đạo lý từ gia đình đến khi ra ngoài xã hội. Dân gian tin rằng luôn có những vị thần linh theo dõi, ghi chép công việc hàng ngày của mỗi người, nên muốn có cuộc sống an vui, thịnh vượng thì con người phải tránh làm điều ác, siêng làm điều thiện, bảo vệ môi trường thiên nhiên.

Ngày nay, do công nghiệp phát triển nhanh làm thay đổi đời sống vật chất, các giá trị văn hóa truyền thống bị phai nhạt. Xã hội ngày càng ưa chuộng hình thức hơn, ít quan tâm đến giá trị tinh thần trong ngày cúng ông Công, ông Táo.

- Người dân nên phóng sinh, đốt vàng mã thế nào trong ngày cúng ông Công, ông Táo?

- Việc cúng lễ thần linh, phật, thánh, tổ tiên thì điều quan trọng nhất là thành tâm cầu nguyện, "lễ bạc, lòng thành" là tốt nhất. Việc thả cá chép để đưa ông Táo về trời ở miền Bắc hoặc đốt ngựa giấy, tranh giấy ở miền Nam chỉ là xưa bày ra vậy nên ngày nay làm theo thôi. Quan niệm dân gian là thả cá chép cung cấp phương tiện cho ông Táo về trời, chứ không có ý nghĩa phóng sinh như trong Phật giáo.

Ngày nay ô nhiễm môi trường làm ảnh hưởng đến sức khỏe của người dân ở các đô thị ngày càng trầm trọng. Vào ngày cúng ông Táo, người dân không nên đốt vàng mã trong các nghi lễ cúng tế. Đốt vàng mã phải được xem là hủ tục mà mỗi người cần có ý thức loại bỏ.

Còn việc phóng sinh, cần hiểu đúng theo ý nghĩa ban đầu là con người gặp vật nuôi quý hiếm bị bắt, bị nạn thì tìm cách giải thoát, cứu nạn rồi thả về môi trường tự nhiên. Hoặc nếu muốn phóng sinh thì nên mua lại những loại chim, cá sắp bị giết thịt rồi thả về tự nhiên. Việc mua các loài vật, nhất là loài gây hại môi trường và mang thả xuống sông, hồ thì không phải là phóng sinh mà còn làm hại tự nhiên. Vì vậy, theo tôi không nên thả cá hoặc phóng sinh trong ngày cúng ông Công, ông Táo.

- Ông có lời khuyên gì với mọi người khi sắm sửa lễ cúng?

- Nhiều nghi lễ trong ngày ông Công, ông Táo trước đây được sinh ra từ đời sống nông nghiệp, nhưng đời sống hiện đại ngày nay đã không còn phù hợp, nên từ bỏ. Thay vì đốt vàng mã, mua cá về thả sông..., mỗi người nên chăm chút cho căn bếp nhà mình.

Ngày ông Công, ông Táo có ý nghĩa rất quan trọng với căn bếp của mỗi gia đình. Trong bếp nên dành một chỗ nhỏ thờ các vị này, sao cho vừa ấm cúng, vừa không quá tốn kém. Mỗi khi thành viên trong gia đình nhìn thấy sẽ có ý thức vun đắp cho căn bếp cũng như bữa ăn gia đình. Thay vì lo sắm sửa mâm cao cỗ đầy, mỗi gia đình nên cùng làm bữa cơm đơn giản để có nhiều cơ hội trò chuyện với nhau bên bếp lửa, cùng nhau ăn bữa cơm sau những ngày bận rộn.

Mỗi nhà chỉ nên sắm một tuần trà, ít hoa quả, bánh kẹo để làm lễ cúng ông Công, ông Táo, không nên bày cỗ bàn linh đình. Bởi tục thờ ông Công, ông Táo là để nhắc nhở mỗi người sống lương thiện, hướng về ông bà, tổ tiên.